ନେମାଳର ପବିତ୍ର ମାଟିରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅନୁଭୂତି: ଭକ୍ତି, ଶାନ୍ତି ଓ ଜନସେବାର ଏକ ଅନନ୍ୟ ସମନ୍ୱୟ
ଡ ସତ୍ୟଜିତ ନାୟକ, ଆଇଜିପି, କେନ୍ଦ୍ରାଞ୍ଚଳ, କଟକ
ଜୀବନ ହେଉଛି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ଦାୟିତ୍ୱ, ଅନୁଭୂତି ଓ ଅସଂଖ୍ୟ ଅଭିଜ୍ଞତାର ଏକ ନିରନ୍ତର ଯାତ୍ରା। ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ମଣିଷ ନିଜରପେସାଗତ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିବା ସହିତ ମାନସିକ ଶାନ୍ତି, ଆତ୍ମିକ ତୃପ୍ତି ଓ ଜୀବନର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ ଖୋଜିଥାଏ। ଜଣେପୁଲିସ ଅଧିକାରୀ ଭାବେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା, ଆଇନଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା ଓ ସମାଜ ପ୍ରତି ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିବା ମୋରଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଂଶ। ଏହି ବ୍ୟସ୍ତତା ମଧ୍ୟରେ କେତେକ ସ୍ଥାନ ଓ ଅନୁଭୂତି ମଣିଷର ମନକୁ ଏକଅନିର୍ବଚନୀୟ ଶାନ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ନେମାଳସ୍ଥିତ ମହାପୁରୁଷ ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦଙ୍କ ପବିତ୍ର ପୀଠକୁ ଗସ୍ତ ମୋପାଇଁ ସେହିଭଳି ଏକ ଅବିସ୍ମରଣୀୟ ଅନୁଭୂତି। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ପବିତ୍ର ପରିବେଶରେ ନେମାଳ ଗସ୍ତ କରିବାର ସୁଯୋଗମିଳିବା ମୋ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ତୃପ୍ତିର ବିଷୟ ଥିଲା। ମହାପୁରୁଷ ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦଙ୍କ ପବିତ୍ର ପୀଠ ଓଡ଼ିଶାରଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚେତନା, ଭକ୍ତି ପରମ୍ପରା ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତୀକ। ଏହି ପବିତ୍ର ଭୂମି ସହ ଅସଂଖ୍ୟଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ଭାବନା, ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଆସ୍ଥା ଜଡ଼ିତ। ଏଠାକୁ ଆସିଲେ ମନରେ ଏକ ଭିନ୍ନ ଅନୁଭବ ଜାଗ୍ରତ ହୁଏ। ଦୈନନ୍ଦିନଜୀବନର ଚିନ୍ତା, କାର୍ଯ୍ୟର ଚାପ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦାୟିତ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ମନକୁ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ନିଜ ଭିତରକୁ ଫେରି ଚାହିଁବାରସୁଯୋଗ ମିଳେ। ମୋ ମତରେ, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ପ୍ରକୃତ ମହତ୍ତ୍ୱ ଏହିଠାରେ ନିହିତ—ଏହା ମଣିଷକୁ କେବଳ ଈଶ୍ୱରଙ୍କନିକଟତର କରେ ନାହିଁ, ବରଂ ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ମାନବିକତା ଓ ଜୀବନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ନୂଆ ଭାବେ ଚିନ୍ତାକରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ। ମହାପୁରୁଷ ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଓଡ଼ିଶାର ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନ, ପଞ୍ଚସଖାପରମ୍ପରା ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସାହିତ୍ୟର ଗୌରବମୟ ଅଧ୍ୟାୟ ମନକୁ ଆସିଥାଏ। ତାଙ୍କର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ରଚନାଓଡ଼ିଆ ଜନଜୀବନରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି। ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ, ଆତ୍ମଚିନ୍ତନ ଓ ମାନବ ଜୀବନର ନୈତିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁନେଇ ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ପରମ୍ପରା ଆଜି ମଧ୍ୟ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ। ଆଧୁନିକ ଜୀବନରେ ବିଜ୍ଞାନ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଓ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଗତିଯେତେ ଆବଶ୍ୟକ, ମାନବିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ, ସଂଯମ, ସହାନୁଭୂତି ଓ ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ସେତିକି ଜରୁରୀ। ନେମାଳର ପବିତ୍ରପରିବେଶ ଏହି ଚିରନ୍ତନ ସତ୍ୟକୁ ପୁଣିଥରେ ଅନୁଭବ କରାଇଥାଏ।
ଏହି ଗସ୍ତର ଆଉ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ ଥିଲା ରାସ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଉପଲକ୍ଷେ ପୁଲିସ ପକ୍ଷରୁ କରାଯାଇଥିବା ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରସମୀକ୍ଷା। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଧାର୍ମିକ ପୀଠକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ଆଗମନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। ରାସ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପରିପବିତ୍ର ଅବସରରେ ଭକ୍ତଙ୍କ ଭିଡ଼, ଯାତାୟାତ ଓ ଦର୍ଶନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଚାରୁ ଭାବେ ପରିଚାଳନା କରିବା ପୁଲିସ ପ୍ରଶାସନପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁଦାୟିତ୍ୱ। ଏପରି ସମୟରେ ପୁଲିସର ଭୂମିକା କେବଳ ଆଇନଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହେ ନାହିଁ; ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ, ସହଜ ଓ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦର୍ଶନର ସୁଯୋଗ ଦେବା ମଧ୍ୟ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ। ନେମାଳରେପୁଲିସ ପକ୍ଷରୁ କରାଯାଇଥିବା ବନ୍ଦୋବସ୍ତ, ଭିଡ଼ ପରିଚାଳନା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ସୁବିଧା ପ୍ରତି ଦିଆଯାଇଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଖି ମୁଁସନ୍ତୋଷ ଅନୁଭବ କରିଥିଲି। ଧାର୍ମିକ ଉତ୍ସବରେ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସଫଳ ହେବା ପାଇଁ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତି, କର୍ମଚାରୀଙ୍କସତର୍କତା, ଶୃଙ୍ଖଳା, ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନ ସହ ସମନ୍ୱୟ ଓ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସହଯୋଗ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ। ଭିଡ଼ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଯାନବାହନ ଚଳାଚଳ, ପ୍ରବେଶ ଓ ପ୍ରସ୍ଥାନ ପଥର ସୁବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତିଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ଭକ୍ତଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୁଏ। ମୋର ବିଶ୍ୱାସ, ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ଧାର୍ମିକ ପରିବେଶସୃଷ୍ଟି କରିବା ହେଉଛି ପ୍ରଶାସନ, ପୁଲିସ, ଆୟୋଜକ ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମିଳିତ ଦାୟିତ୍ୱ। ମୋ ପାଇଁ ପୁଲିସିଂର ଅର୍ଥକେବଳ ଆଇନ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ନୁହେଁ; ବରଂ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ସୁରକ୍ଷାର ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରିବା, ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ୟାକୁବୁଝିବା ଓ ବିଶ୍ୱାସର ସମ୍ପର୍କ ଗଢ଼ିବା। ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ନିଜ ପରିବାର ସହ ଏକ ଧାର୍ମିକ ପୀଠକୁ ଆସିନିର୍ଭୟରେ ଦର୍ଶନ କରି ଫେରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ପୁଲିସର ପ୍ରକୃତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାର୍ଥକ ହୋଇଥାଏ। ପୁଲିସର ଉପସ୍ଥିତିଲୋକଙ୍କ ମନରେ ଭୟ ନୁହେଁ, ଭରସା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଉଚିତ। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା, ଶିଷ୍ଟାଚାର, ଧୈର୍ଯ୍ୟଓ ମାନବିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ। ଧାର୍ମିକ ଉତ୍ସବ ଏହି ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିବାର ଏକ ଉତ୍ତମ ଅବସର।
ନେମାଳରେ ମୁଁ ଆଉ ଏକ କଥା ଗଭୀର ଭାବେ ଅନୁଭବ କରିଥିଲି—ଆସ୍ଥା ମଣିଷକୁ ଏକାଠି କରିବାର ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିରଖେ। ବୟସ, ବୃତ୍ତି, ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ଓ ସାମାଜିକ ପରିଚୟର ପାର୍ଥକ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଭକ୍ତିର ଭାବନାସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକ ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧିଥାଏ। ଏହି ଏକତା ହେଉଛି ଆମ ସମାଜର ଶକ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ, ସହଯୋଗ ଓ ସହନଶୀଳତା ରହିଥାଏ, ସେଠାରେ ସାମାଜିକ ସଦ୍ଭାବ ଆହୁରି ମଜବୁତ ହୁଏ। ଆମର ଧାର୍ମିକ ଓସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରାର ଏହି ମୂଳ ବାର୍ତ୍ତାକୁ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଅନୁସରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଆଜିର ସମାଜ ଦ୍ରୁତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମଧ୍ୟରେ ଗତି କରୁଛି। ଆଧୁନିକ ଜୀବନର ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ବ୍ୟସ୍ତତା ଓ ଚାପ ମଣିଷକୁଅନେକ ସମୟରେ ନିଜର ମୂଳ ମୂଲ୍ୟବୋଧଠାରୁ ଦୂରେଇ ନେଉଛି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ନେମାଳ ପରି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପୀଠଆମକୁ ନିଜର ସଂସ୍କୃତି, ପରମ୍ପରା ଓ ମାନବିକ ଦାୟିତ୍ୱ ସହ ପୁନଃ ସଂଯୋଗ ସ୍ଥାପନ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଥାଏ।ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ଅର୍ଥ କେବଳ ପୂଜାପାଠ କିମ୍ବା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ନୁହେଁ; ଅନ୍ୟର ଦୁଃଖ ବୁଝିବା, ଅସହାୟଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରତି ସଚ୍ଚୋଟ ରହିବା ଓ ସମାଜର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କାମ କରିବା ମଧ୍ୟ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜୀବନର ଅଂଶ। ଜଣେଲୋକସେବକ ଭାବେ ମୋର ବିଶ୍ୱାସ, ନିଷ୍ଠାର ସହ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରିବା ମଧ୍ୟ ଏକ ପ୍ରକାର ସାଧନା। ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଆମଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଛି, ତାହାକୁ ସଚ୍ଚୋଟତା, ନିରପେକ୍ଷତା ଓ ମାନବିକତାର ସହ ସମ୍ପାଦନ କରିବା ହେଉଛି ପ୍ରକୃତକର୍ତ୍ତବ୍ୟନିଷ୍ଠା। ପୁଲିସ ପ୍ରଶାସନରେ ଏହି ମୂଲ୍ୟବୋଧର ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି। ସମାଜର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କୁସମାନ ସମ୍ମାନ ଦେବା, ଦୁର୍ବଳ ଓ ଅସହାୟଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ରହିବା ଏବଂ ଆଇନର ଶାସନ ପ୍ରତି ଅଟଳ ରହିବାହେଉଛି ଏକ ଦାୟିତ୍ୱବାନ ପୁଲିସ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପରିଚୟ। ନେମାଳର ପବିତ୍ର ପରିବେଶ ମୋତେ ଏହି ଦାୟିତ୍ୱବୋଧକୁଆହୁରି ଗଭୀର ଭାବେ ଅନୁଭବ କରାଇଥିଲା। ଆମ ଓଡ଼ିଶାର ସଂସ୍କୃତି ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରମ୍ପରା ଆମର ଅମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପଦ।ଏହାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା, ନୂଆ ପିଢ଼ିକୁ ଏହାର ମହତ୍ତ୍ୱ ସମ୍ପର୍କରେ ଅବଗତ କରାଇବା ଓ ସାମାଜିକ ଜୀବନରେ ଏହାରସକାରାତ୍ମକ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ। ଧାର୍ମିକ ପୀଠଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଆସ୍ଥାର କେନ୍ଦ୍ର ନୁହେଁ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଆମର ଇତିହାସ, ସାମୂହିକ ସ୍ମୃତି ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟର ମଧ୍ୟ ବାହକ। ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା, ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ପବିତ୍ରତା ରକ୍ଷା କରିବାରେ ପ୍ରଶାସନ ସହିତ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସହଯୋଗ ଅତ୍ୟନ୍ତଆବଶ୍ୟକ।
ନେମାଳ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ମୋ ମନରେ ଏକ ସରଳ କିନ୍ତୁ ଗଭୀର ଭାବନା ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଥିଲା—ମଣିଷର ପ୍ରକୃତ ମହତ୍ତ୍ୱତାଙ୍କ ପଦବୀ, ପ୍ରତିଷ୍ଠା କିମ୍ବା ସଫଳତାରେ ନୁହେଁ; ବରଂ ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେତେ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇପାରୁଛନ୍ତି, ସମାଜ ପ୍ରତି କେତେ ଦାୟିତ୍ୱବାନ ରହୁଛନ୍ତି ଓ ମାନବିକତାକୁ କେତେ ମାତ୍ରାରେ ନିଜ ଜୀବନରେ ପ୍ରତିଫଳିତ କରୁଛନ୍ତି, ସେଥିରେ ନିହିତ। ଜୀବନର ସମସ୍ତ ଉପଲବ୍ଧି ସେତେବେଳେ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ଯେତେବେଳେ ତାହା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କମଙ୍ଗଳରେ ଲାଗିପାରେ। ଏହି ଭାବନା ମୋତେ ଜନସେବା ପ୍ରତି ଆହୁରି ନିଷ୍ଠାବାନ ଓ ଦାୟିତ୍ୱଶୀଳ ହେବାକୁ ପ୍ରେରଣାଦେଇଥାଏ। ଶେଷରେ, ମହାପୁରୁଷ ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦଙ୍କ ପବିତ୍ର ପୀଠ ନେମାଳରେ ବିତାଇଥିବା ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକ ମୋ ପାଇଁଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶାନ୍ତି, କର୍ତ୍ତବ୍ୟବୋଧ ଓ ମାନବିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଏକ ସୁନ୍ଦର ସମନ୍ୱୟ ହୋଇ ରହିବ। ଏହି ଗସ୍ତ ମୋତେପୁଣିଥରେ ସ୍ମରଣ କରାଇଦେଲା ଯେ ଜନସେବା ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ମୂଳରେ ରହିଛି ନିଷ୍ଠା, ନମ୍ରତା, ସଚ୍ଚୋଟତା ଓମାନବିକତା। ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀ ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦଙ୍କ ନିକଟରେ ମୋର ଏକାନ୍ତ ପ୍ରାର୍ଥନା—ସମସ୍ତଙ୍କ ଜୀବନ ଶାନ୍ତି, ସୁଖ, ସମୃଦ୍ଧି ଓସଦ୍ଭାବରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ। ଆମ ସମାଜରେ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ, ସହଯୋଗ ଓ ମାନବିକତାର ଭାବନା ଆହୁରି ଦୃଢ଼ହେଉ। ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଓ ସେବା ପାଇଁ ଆମର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରୟାସ ସଫଳ ହେଉ। ନେମାଳର ଏହି ପବିତ୍ରଅନୁଭୂତି ମୋ ମନରେ ସଦା ଏକ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ସ୍ମୃତି ହୋଇ ରହିବ।
