ଭୁବନେଶ୍ୱର, ଅକ୍ଟୋବର ୨୯: ତାରିଖ ଅକ୍ଟୋବର ୨୯। ବର୍ଷ ପରେ ବର୍ଷ ବିତିଯାଇଛି, ବଦଳିଛି ସମୟ, ବଦଳିଛି ଓଡ଼ିଶାର ଚିତ୍ର। ହେଲେ ୧୯୯୯ ମସିହାର ସେହି ଭୟଙ୍କର ମହାବାତ୍ୟାର ସ୍ମୃତି ଆଜି ବି ଅନେକ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ମନରୁ ଲିଭିନାହିଁ। ପ୍ରକୃତିର ରୁଦ୍ରରୂପ, ପ୍ରାଣହାନି, ପରିବାରର ବିଚ୍ଛେଦ ଏବଂ ଅକଳ୍ପନୀୟ ଧନଜୀବନ କ୍ଷତିର ସେହି କାଳରାତି ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସରେ ଏକ ଅଭୁଲା ଅଧ୍ୟାୟ ହୋଇ ରହିଛି।
୧୯୯୯ ଅକ୍ଟୋବର ୨୯ରେ ଭୀଷଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ଝଡ଼ ପାରାଦୀପ ନିକଟରେ ଉପକୂଳ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା। ପ୍ରବଳ ବେଗରେ ବହୁଥିବା ପବନ, ମୂଷଳଧାରାରେ ବର୍ଷା ଓ ସମୁଦ୍ରର ଉଚ୍ଚ ଜୁଆର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୟଙ୍କର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଘଟାଇଥିଲା। ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଉପୁଡ଼ି ପଡ଼ିଥିଲା, ଘରଦ୍ୱାର ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଇଥିଲା। କେଇ ଘଣ୍ଟାର ପ୍ରକୃତିର ତାଣ୍ଡବ ହଜାର ହଜାର ପରିବାରର ଜୀବନକୁ ଓଲଟପାଲଟ କରିଦେଇଥିଲା।
ଜଗତସିଂହପୁର ଓ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାରେ ସର୍ବାଧିକ ତାଣ୍ଡବ
ମହାବାତ୍ୟାର ପ୍ରଭାବରେ ଜଗତସିଂହପୁର ଓ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଛାରଖାର ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏରସମା ଅଞ୍ଚଳରେ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଧ୍ୱଂସର ବିଭୀଷିକା ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଥିଲା। ସମୁଦ୍ରର ଜଳ ମାଡ଼ିଆସିବାରୁ ଅନେକ ଗାଁ ଜଳମଗ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ଘରଦ୍ୱାର ଭାସିଯାଇଥିଲା, ଲୋକେ ଆଶ୍ରୟ ହରାଇଥିଲେ ଏବଂ ଅନେକ ପରିବାର ନିଜ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କୁ ଚିରଦିନ ପାଇଁ ହରାଇଥିଲେ।
ପାରାଦୀପର ଷଣ୍ଢକୁଦ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ସମୁଦ୍ରର ପ୍ରକୋପ ଭୟଙ୍କର କ୍ଷତି ଘଟାଇଥିଲା। ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ପ୍ରାୟ ୨୫୦ କିଲୋମିଟର କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ବେଗର ପବନ ଓ ଉଚ୍ଚ ଜୁଆର ମିଳିତ ଭାବେ ଧନଜୀବନକୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା।
୧୦ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଜୀବନ ନେଇଥିଲା ମହାବାତ୍ୟା
୧୯୯୯ ମହାବାତ୍ୟାରେ ସରକାରୀ ହିସାବ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରାୟ ୧୦ ହଜାର ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ହଜାର ହଜାର ପରିବାର ନିଜର ଆତ୍ମୀୟସ୍ୱଜନଙ୍କୁ ହରାଇଥିଲେ। ଅନେକ ଲୋକ ନିଖୋଜ ହୋଇଯାଇଥିବାବେଳେ ବହୁ ଗାଁରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ ଓ ଅନିଶ୍ଚିତତାର ବାତାବରଣ ଲାଗି ରହିଥିଲା।
ବାତ୍ୟା ପରେ ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ ଜଳ ଓ ଔଷଧର ଘୋର ଅଭାବ ଦେଖାଦେଇଥିଲା। ରାସ୍ତାଘାଟ ଅବରୋଧ ହୋଇଯିବା ସହ ଟେଲିଫୋନ୍ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେବା ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା। ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳ ବାହ୍ୟ ଜଗତରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ବିପନ୍ନ ଲୋକଙ୍କ ନିକଟରେ ରିଲିଫ୍ ପହଞ୍ଚାଇବା ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ରାଜ୍ୟର ସାମାଜିକ ଓ ଆର୍ଥିକ ଜୀବନକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ଦୋହଲାଇ ଦେଇଥିଲା।
ମହାବାତ୍ୟାରୁ ଶିକ୍ଷା, ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ
୧୯୯୯ର ମହାବାତ୍ୟା ଓଡ଼ିଶାକୁ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନାର ଗୁରୁତ୍ୱ ବୁଝାଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଆଗୁଆ ସତର୍କ ସୂଚନା, ଲୋକଙ୍କ ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ, ବାତ୍ୟା ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଦଳର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଉପରେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ଓଡ଼ିଶା ଆଜି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ଦେଶରେ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ତଥାପି, ପ୍ରକୃତିର ବିପଦକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏଡ଼ାଇବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ସତର୍କତା, ସମୟୋଚିତ ପଦକ୍ଷେପ ଓ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସହଯୋଗ ହିଁ ଜୀବନହାନିକୁ କମାଇବାରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଭୂମିକା ନିଭାଏ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ବାତ୍ୟା ଅର୍ଣ୍ଣବକୁ ନେଇ ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଥିବାବେଳେ ୧୯୯୯ ମହାବାତ୍ୟାର ସ୍ମୃତି ପୁଣି ଥରେ ତାଜା ହୋଇଛି। ସେହି ଭୟାବହ ଅନୁଭୂତି ଦେଇ ଗତି କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ବାତ୍ୟାର ନାଁ ଶୁଣିବା ମାତ୍ରେ ପୁରୁଣା ଦୁଃଖ ଓ ଆଶଙ୍କା ଫେରିଆସେ।
୨୭ ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ମହାବାତ୍ୟାର କ୍ଷତ କେବଳ ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠାରେ ସୀମିତ ହୋଇନାହିଁ। ଏହା ଓଡ଼ିଶାବାସୀଙ୍କୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ମନେ ପକାଇଦିଏ ଯେ, ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସମୟରେ ସଚେତନତା, ପ୍ରସ୍ତୁତି ଓ ମାନବିକ ସହଯୋଗ କେତେ ମୂଲ୍ୟବାନ। ଅକ୍ଟୋବର ୨୯ ଆଜି ବି ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଶୋକ, ସ୍ମୃତି ଓ ବିପର୍ଯ୍ୟୟରୁ ଶିକ୍ଷା ନେବାର ଏକ ଦିନ ହୋଇ ରହିଛି।
